Tái cân bằng danh mục đầu tư và cách làm mỗi năm một lần
Khi bạn lái xe trên một con đường thẳng, bạn không giữ vô lăng đứng yên. Xe luôn trôi nhẹ sang một bên. Bạn chỉnh lại một chút, rồi lại một chút nữa. Cả chuyến đi là một chuỗi những lần chỉnh nhỏ như vậy. Trong đầu tư, chuỗi chỉnh nhỏ đó có tên riêng là tái cân bằng.
Danh mục đầu tư của bạn trôi y hệt chiếc xe kia. Bạn chọn một tỷ lệ ban đầu, ví dụ 60% quỹ cổ phiếu và 40% phần an toàn. Hai năm sau, thị trường chạy, và tỷ lệ đó không còn là 60/40 nữa. Bạn không đổi ý gì cả, nhưng danh mục đã tự đổi giúp bạn rồi.
Bài viết này cho bạn năm bước cụ thể, một ví dụ tính bằng tiền thật, và ba sai lầm hay gặp nhất.
Tái cân bằng là gì và vì sao danh mục tự lệch
Tái cân bằng nghĩa là bán bớt phần đã tăng nhiều, rồi mua thêm phần đang nhẹ, để danh mục quay về đúng tỷ lệ bạn chọn từ đầu.
Vì sao nó tự lệch? Vì các loại tài sản không tăng cùng tốc độ. Quỹ cổ phiếu có năm tăng 25%, có năm giảm 15%. Quỹ trái phiếu với tiền gửi thì đi chậm mà đều. Sau vài năm, phần chạy nhanh chiếm chỗ nhiều hơn hẳn.
Nghe qua thì có vẻ tốt. Nhưng nó có nghĩa là danh mục của bạn đang gánh nhiều rủi ro hơn mức bạn từng đồng ý gánh. Nếu bạn chưa chắc giới hạn của mình nằm ở đâu, bài mức lỗ bạn thật sự chịu được tới đâu nên đọc trước khi làm gì tiếp.
Bước 1: Viết ra tỷ trọng mục tiêu của bạn
Bạn không thể tái cân bằng nếu chưa từng ghi lại mức đúng là bao nhiêu.
Tỷ trọng mục tiêu chỉ là một dòng rất ngắn. Ví dụ: 60% quỹ cổ phiếu, 30% quỹ trái phiếu, 10% tiền gửi. Viết nó vào ghi chú điện thoại, kèm ngày tháng.
Chọn con số đó thế nào? Có một quy tắc kinh nghiệm cũ mà nhiều người vẫn dùng: lấy 100 trừ đi số tuổi, ra tỷ lệ nên để ở cổ phiếu. Chị Linh 44 tuổi, tính ra 56%. Chị làm tròn lên 60%, vì còn hơn hai mươi năm nữa mới tới tuổi nghỉ.
Đây là điểm khởi đầu, không phải luật. Nếu bạn từng hoảng và bán sạch trong một đợt thị trường giảm, hãy để tỷ lệ cổ phiếu thấp hơn con số quy tắc kia. Một tỷ lệ bạn giữ nổi qua năm xấu luôn tốt hơn một tỷ lệ đẹp trên giấy.
Nếu bạn chưa có dòng này, hãy bắt đầu từ tuổi của bạn và từ thời điểm bạn cần dùng tiền. Tiền cần trong ba năm tới thì không nên nằm ở quỹ cổ phiếu. Cách chia tài sản ra nhiều rổ được nói kỹ trong bài chia trứng ra nhiều giỏ cho người mới.
Bước 2: Đo danh mục hiện tại bằng con số thật
Tái cân bằng bắt đầu từ một phép cộng, chứ không phải từ cảm giác. Mở app lên, ghi giá trị từng khoản ra giấy. Cộng lại thành tổng. Rồi lấy từng khoản chia cho tổng đó.
Chị Linh, 44 tuổi, dược sĩ ở Biên Hòa, làm đúng như vậy hồi tháng trước. Đầu năm 2023 chị có 300 triệu, chia 60% quỹ cổ phiếu (180 triệu) và 40% quỹ trái phiếu cùng tiền gửi (120 triệu).
Hai năm sau, phần cổ phiếu lên 279 triệu, phần an toàn lên 129 triệu. Tổng là 408 triệu. Chị mừng, tất nhiên rồi. Nhưng khi chia ra, cổ phiếu đang chiếm 68,4% chứ không phải 60%.
Bước 3: Quy tắc 5 điểm phần trăm cho biết khi nào cần tái cân bằng
Lệch một chút thì chưa cần động tay. Mỗi lần mua bán đều tốn phí và tốn thuế.
Quy tắc phổ biến nhất là ngưỡng 5 điểm phần trăm. Nếu một loại tài sản lệch khỏi mục tiêu quá 5 điểm, bạn chỉnh. Còn dưới mức đó, bạn để yên.
Chú ý chữ “điểm phần trăm”, vì nó khác chữ “phần trăm”. Mục tiêu 60% nghĩa là bạn chỉ động tay khi tỷ lệ tụt xuống dưới 55%, hoặc vượt lên trên 65%.
Với các khoản nhỏ thì 5 điểm hơi rộng. Khoản tiền gửi mục tiêu 10% mà lệch 5 điểm thì đã sai một nửa rồi. Vậy nên nhiều người dùng ngưỡng hẹp hơn cho khoản nhỏ, ví dụ 3 điểm.
Danh mục của chị Linh lệch 8,4 điểm. Vượt ngưỡng rồi, nên đã đến lúc. Nếu cổ phiếu chỉ ở mức 63%, chị hoàn toàn có thể bỏ qua năm nay.
Bước 4: Tái cân bằng bằng tiền mới trước, bán sau
Đây là phần nhiều người bỏ qua, mà nó tiết kiệm được kha khá tiền.
Ở Việt Nam, khi bạn bán cổ phiếu hay chứng chỉ quỹ, bạn nộp thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá trị bán, dù lãi hay lỗ. Nhiều quỹ mở còn tính thêm phí bán lại, và phí đó cao hơn nếu bạn bán sớm. Vậy nên bạn phải đọc bản cáo bạch của chính quỹ mình đang giữ.
Cách rẻ nhất là dùng tiền mới. Mỗi tháng bạn góp thêm bao nhiêu, đổ hết vào phần đang nhẹ, cho tới khi tỷ lệ về gần mục tiêu. Chị Linh góp 5 triệu một tháng. Nếu bảy tháng liền chị dồn hết vào phần an toàn, cổ phiếu tự lùi về khoảng 63%, mà chị không bán một đồng nào.
Còn nếu muốn về đúng 60/40 ngay hôm nay, phép tính rất gọn. 60% của 408 triệu là 244,8 triệu. Chị bán 34,2 triệu quỹ cổ phiếu, chuyển sang phần an toàn. Xong.
Bước 5: Chốt một ngày cố định trong năm
Chọn một ngày trong năm để tái cân bằng. Ngày nào cũng được, miễn là nó không đổi. Sinh nhật bạn, mùng 1 tháng 1, hay ngày cuối cùng của tháng 6.
Lý do rất đơn giản. Một ngày cố định lấy cảm xúc ra khỏi quyết định. Bạn không ngồi đoán thị trường sắp lên hay sắp xuống, vì tờ lịch đã quyết hộ bạn rồi. Bài vì sao đoán đỉnh đoán đáy gần như luôn thất bại nói kỹ hơn chuyện này.
Đặt luôn báo thức lặp lại hằng năm trên điện thoại, tên là “rà soát danh mục”. Mất ba mươi giây để đặt, mà nó chạy giúp bạn suốt mười năm.
Ba sai lầm hay gặp khi tái cân bằng
Sai lầm thứ nhất là làm quá thường xuyên. Có người chỉnh hằng tháng. Phí với thuế ăn hết phần lợi ích, mà danh mục cũng chẳng an toàn hơn.
Sai lầm thứ hai là chỉ dám bán khi đang lãi. Tái cân bằng đúng nghĩa nhiều khi bắt bạn mua thêm thứ vừa mới giảm giá. Cảm giác rất ngược, và đó chính là lý do nó hiệu quả. Cuốn Con Đường Đơn Giản Đến Sự Giàu Có nói rất hay về việc giữ kỷ luật ở đúng những lúc khó chịu như vậy.
Sai lầm thứ ba là quên các khoản nằm ngoài app. Vàng trong két, sổ tiết kiệm ở ngân hàng khác, tiền cho người thân vay. Chúng đều là tài sản của bạn, và bỏ sót chúng làm lệch cả phép tính.
Bắt Đầu Từ Hôm Nay
Hôm nay bạn chỉ cần làm bước 1 và bước 2. Viết tỷ trọng mục tiêu vào ghi chú điện thoại, rồi mở app cộng xem hiện tại đang là bao nhiêu phần trăm.
Nếu lệch dưới 5 điểm, bạn chưa cần tái cân bằng, cứ đóng app và đi ngủ ngon. Còn nếu lệch nhiều hơn, bạn đã biết chính xác phải chỉnh bao nhiêu.
📩 Nhận File Quản Lý Tài Chính Cá Nhân
Với mục tiêu giúp các bạn có kiến thức vững vàng và phát triển kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, hãy gửi thông tin cho chúng tôi. File sẽ được Admin gửi trong vòng 48 tiếng.
Nếu không thấy email, bạn nhớ check SPAM MAIL nhé!
Đây là file có phí: 25,000 VND (bạn sẽ được tặng thêm ebook 5 trang về Quản lý tài chính cá nhân, bớt lo về tiền).
Thông tin chuyển khoản: VP Bank 0983407839
Phí sẽ tăng sau 7/7/2026.
👉 Đăng ký tại: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Theo dõi thêm tại:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất giáo dục và không phải là lời khuyên tài chính cá nhân. Hãy tham khảo chuyên gia tài chính trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
📲 Chia sẻ bài viết này
👉 Tham gia Lady Networking trên Facebook
Portfolio rebalancing and how to do it once a year
When you drive down a straight road, you do not hold the wheel perfectly still. Instead, the car drifts a little and you correct it. In fact, the whole trip is a series of tiny corrections. In investing, that same series of corrections has a name, and it is portfolio rebalancing.
Your portfolio drifts exactly like that car. For example, you pick 60% equity funds and 40% safer assets. But two years later, after the market moves, your mix is no longer 60/40. So the portfolio changed even though you never decided to change it.
Therefore this article gives you five concrete steps, one worked example in real dong, and the three mistakes women make most often.
What portfolio rebalancing is, and why your mix drifts
In short, rebalancing means selling a slice of whatever grew fast, then topping up whatever lagged. As a result, your portfolio returns to the mix you chose at the start.
Because asset classes never grow at the same speed, drift is guaranteed. An equity fund might gain 25% one year and lose 15% the next. Meanwhile, bond funds and deposits move slowly but steadily. So after a few years the fast mover takes up far more room than you planned.
At first glance that sounds like good news. However, it also means your portfolio now carries more risk than you ever agreed to carry. If you are unsure where your own limit sits, our guide on how much loss you can genuinely live with is the place to start.
Step 1: Write down your target mix
First, you cannot tell that a portfolio has drifted unless you once wrote down what correct looks like.
In practice, your target mix is one short line. For example: 60% equity funds, 30% bond funds, 10% deposits. Then save that line in your phone notes with today’s date beside it.
So how do you pick that number? In fact, there is an old rule of thumb many people still use: subtract your age from 100, and that is your equity share. For example, Linh is 44, which gives 56%. Then she rounded up to 60%, because retirement is still twenty years away.
However, treat that as a starting point rather than a law. If you once panicked and sold everything during a falling market, then set your equity share below what the rule suggests. After all, a mix you can hold through an ugly year beats a prettier mix you abandon.
If you do not have it yet, start from your age and from the year you will need the money. Because cash you need within three years should never sit in an equity fund. For more on splitting money across baskets, read our piece on spreading your eggs across several baskets.
Step 2: Measure what you actually hold
Next, open your app and write down the value of every holding. Then add them into one total. Finally, divide each holding by that total.
Linh, 44, a pharmacist in Bien Hoa, did exactly this last month. In early 2023 she held 300 million dong, split 60% equity funds (180 million) and 40% bond funds plus deposits (120 million).
Two years later her equity side had grown to 279 million, while the safe side reached 129 million. In total, that is 408 million. Of course she was pleased. But once she divided it out, equities were sitting at 68.4%, not 60%.
Step 3: The 5 point rule tells you when to act
However, a small drift does not deserve a trade. After all, every trade costs fees and tax.
The most common guideline is a 5 percentage point band. In short, if an asset class drifts more than 5 points from its target, you correct it. Otherwise you leave it alone.
Notice the words “percentage points”, because they do not mean “percent”. In practice, a 60% target means you only act when the share falls under 55%, or climbs over 65%.
However, 5 points is a wide band for a small holding. For instance, a 10% deposit slice that drifts 5 points is already half wrong. Therefore many people use a tighter band, such as 3 points, on their smaller slices.
In her case, Linh’s portfolio had drifted 8.4 points. Therefore it crossed the band and needed a correction. On the other hand, if equities had only reached 63%, she could have skipped this year entirely.
Step 4: Use new money first, and sell second
In fact, most people skip this part. Yet it saves real money.
In Vietnam, when you sell shares or fund certificates, you pay 0.1% personal income tax on the sale value, whether you gained or lost. In addition, many open-ended funds charge a redemption fee, and that fee is higher when you sell early. So you must read the prospectus of the specific fund you hold.
Because of that, the cheapest method is new money. Each month, send your fresh contribution into whichever side is light. Meanwhile, Linh contributes 5 million a month. For example, if seven months of contributions all go to the safe side, equities slide back to roughly 63% and she sells nothing at all.
Meanwhile, if she wants an exact 60/40 today, the maths is short. 60% of 408 million is 244.8 million. So she sells 34.2 million of the equity fund and moves it across. Done.
Step 5: Lock one fixed date every year
In this case, any date works, as long as it never moves. For instance: your birthday, January 1, or the last day of June.
The reason is simple. Because the date is fixed, emotion leaves the decision. Therefore you never sit there guessing whether the market is about to rise or fall, since the calendar already decided for you. Our article on why guessing the top and the bottom nearly always fails covers this in more depth.
Now set a yearly repeating alarm called “portfolio review”. In short, it takes thirty seconds to create, and then it runs for ten years.
Three common rebalancing mistakes
First, adjusting far too often. For example, some people tinker every month. As a result, fees and tax eat the whole benefit, while the portfolio is no safer than before.
Second, only being willing to sell at a profit. In truth, proper rebalancing often asks you to buy more of whatever just fell. Of course that feels backwards, and that is exactly why it works. The book The Simple Path to Wealth is very good on holding your discipline through those uncomfortable moments.
Third, forgetting whatever sits outside the app. For example: gold in a drawer, a savings book at another bank, money lent to a relative. Because those are all your assets, leaving them out distorts the entire calculation.
Start Today
Today, just do step 1 and step 2. First, write your target mix into your phone notes. Then open your app and add up the percentage you actually hold right now.
If the gap is under 5 points, close the app and sleep well. But if it is wider, you now know exactly how much to move.
📩 Get the Personal Finance Management Template
Our mission is to equip you with robust knowledge and enhance your personal financial management skills. Please provide your information, and the file will be delivered by our Admin within 48 hours.
In case you do not receive the email, please check your SPAM mail!
This file is available for 25,000 VND (and you will receive a bonus 5-page e-book on Personal Finance Management).
Bank Transfer Details: VP Bank 0983407839
Note: The price will increase after July 7, 2026.
👉 Sign up here: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Follow us for more:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Disclaimer: This article is for educational purposes only and does not constitute personal financial advice. Please consult a qualified financial advisor before making investment decisions.
📲 Share this article
