Cổ phiếu giá rẻ không hề rẻ và đây là cách nhận ra
Có một câu mình nghe đi nghe lại trong các nhóm đầu tư: “Con này mới có 3 chấm à, rẻ quá, mua đi.” Ba chấm nghĩa là 3.000 đồng một cổ phiếu. Nghe thì đúng là rẻ thật, vì với 60 triệu bạn mua được 20.000 cổ phiếu, trong khi cùng số tiền đó chỉ mua nổi 500 cổ phiếu của một công ty giá 120.000 đồng.
Nhưng đây chính là hiểu lầm đắt nhất của người mới. Giá một cổ phiếu không nói lên nó rẻ hay đắt. Nó chỉ nói lên công ty đó đã chia miếng bánh của mình ra thành bao nhiêu phần.
Bài này mình sẽ đi qua bốn lầm tưởng phổ biến nhất về cổ phiếu giá rẻ, và mỗi lầm tưởng mình đưa con số cụ thể để bạn tự kiểm chứng được.
Lầm tưởng 1: giá thấp nghĩa là cổ phiếu giá rẻ
Thực tế: giá một cổ phiếu là con số vô nghĩa nếu tách khỏi số lượng cổ phiếu đang lưu hành.
Mình lấy hai công ty giả định cho dễ hình dung. Công ty A giá 3.000 đồng, có 500 triệu cổ phiếu lưu hành. Vốn hoá của A là 1.500 tỷ đồng. Công ty B giá 120.000 đồng, chỉ có 10 triệu cổ phiếu. Vốn hoá của B là 1.200 tỷ.
Vậy cái công ty “3 chấm” kia thật ra đang được thị trường định giá cao hơn công ty “12 chấm”. Nếu bạn mua cổ phiếu giá rẻ vì thấy con số nhỏ, bạn đang nhìn nhầm chỗ. Con số cần nhìn là vốn hoá, tức giá nhân với số cổ phiếu lưu hành.
Lầm tưởng 2: cổ phiếu giá rẻ thì dễ tăng gấp đôi hơn
Thực tế: giá đi từ 3.000 lên 6.000 và giá đi từ 120.000 lên 240.000 đều là tăng 100%. Công ty đều phải tạo ra thêm chừng đó giá trị. Không có phép màu nào làm cho số nhỏ dễ nhân đôi hơn số lớn.
Cái tạo ra ảo giác này là bước giá. Trên sàn HOSE, cổ phiếu dưới 10.000 đồng nhảy theo bước 10 đồng. Với một cổ phiếu 2.400 đồng, một bước giá là 0,42%. Còn cổ phiếu 120.000 đồng nhảy theo bước 100 đồng, tức chỉ 0,083% mỗi bước.
Nên bảng điện của cổ phiếu giá rẻ trông sôi động hơn hẳn, xanh đỏ liên tục, dù bản chất công ty chẳng thay đổi gì. Nếu bạn hay bị bảng điện cuốn đi, bài về việc đoán đúng thời điểm mua bán nói kỹ hơn chuyện này.
Lầm tưởng 3: đắt hay rẻ nhìn vào giá là biết
Thực tế: thước đo đắt rẻ thật sự là P/E, tức giá chia cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu.
Quay lại hai công ty ở trên. Công ty A giá 3.000 đồng, mỗi năm lãi 100 đồng trên mỗi cổ phiếu. P/E của A là 30. Nghĩa là bạn bỏ ra 30 năm lợi nhuận để mua một cổ phiếu.
Công ty B giá 120.000 đồng, lãi 12.000 đồng mỗi cổ phiếu. P/E của B là 10. Bạn chỉ bỏ ra 10 năm lợi nhuận. Tính theo cách này, cổ phiếu giá rẻ 3.000 đồng đang đắt gấp ba lần cổ phiếu 120.000 đồng.
Muốn tính được P/E thì bạn phải mở báo cáo tài chính ra xem lãi thật là bao nhiêu. Mình có viết riêng một bài hướng dẫn đọc mấy con số quan trọng trong báo cáo, đọc trong khoảng 15 phút là dùng được.
Lầm tưởng 4: giá rẻ thì rủi ro cũng thấp
Thực tế: đây là chỗ nguy hiểm nhất, vì nó ngược hoàn toàn.
Rất nhiều cổ phiếu giá rẻ nằm trên sàn UPCoM, nơi biên độ dao động mỗi phiên là 15%, so với 10% của HNX và 7% của HOSE. Bạn thử tính với mình. Một cổ phiếu giảm sàn 15% bảy phiên liên tiếp sẽ chỉ còn 32% giá trị ban đầu, tức mất 68% trong khoảng một tuần rưỡi giao dịch.
Chị Loan, 44 tuổi, giáo viên cấp hai ở Cần Thơ, bỏ 60 triệu vào một cổ phiếu 2.400 đồng vì được mách. Chị mua được 25.000 cổ phiếu. Bốn tháng sau giá còn 1.100 đồng, khoản đó còn 27,5 triệu. Chị mất 32,5 triệu, tức 54%, mà công ty vẫn đang niêm yết bình thường.
Chưa hết. Cổ phiếu bị đưa vào diện hạn chế giao dịch có thể chỉ được mua bán vào phiên thứ Sáu hằng tuần. Và công ty lỗ ba năm liên tiếp, hoặc lỗ luỹ kế vượt vốn điều lệ, sẽ bị huỷ niêm yết. Lúc đó bạn vẫn sở hữu cổ phiếu, nhưng gần như không bán được cho ai.
Vì sao có công ty giá cổ phiếu chỉ vài nghìn đồng
Không phải cứ giá thấp là công ty yếu. Có một lý do rất kỹ thuật mà nhiều người không biết: chia tách và thưởng cổ phiếu.
Giả sử bạn có 1 cổ phiếu giá 100.000 đồng. Công ty thưởng tỷ lệ 1:1, bạn thành có 2 cổ phiếu giá 50.000 đồng. Tài sản của bạn vẫn y nguyên 100.000 đồng. Làm vài lần như vậy qua nhiều năm, một công ty tốt vẫn có thể có thị giá vài nghìn đồng.
Nên đừng loại một công ty chỉ vì giá thấp, và cũng đừng chọn nó chỉ vì giá thấp. Cả hai đều là nhìn nhầm vào cùng một con số vô nghĩa.
Ba câu hỏi trước khi bấm mua một cổ phiếu giá rẻ
Câu thứ nhất: vốn hoá công ty này là bao nhiêu? Lấy giá nhân số cổ phiếu lưu hành. Dưới 500 tỷ thì bạn đang mua một công ty rất nhỏ, và nhỏ nghĩa là một tin xấu cũng đủ làm giá sập.
Câu thứ hai: bốn quý gần nhất công ty lãi hay lỗ? Nếu lỗ thì P/E không tồn tại, và bạn không có cách nào định giá được. Bạn đang đặt cược, không phải đầu tư.
Câu thứ ba: ai bảo bạn mua? Nếu câu trả lời là một nhóm chat, một người livestream, hay một người quen “có nguồn tin”, thì mời bạn đọc bài về các dấu hiệu nhận biết lừa đảo đầu tư trước khi làm gì tiếp.
Bắt Đầu Từ Hôm Nay
Mở app chứng khoán của bạn ra, chọn một mã bạn đang giữ hoặc đang định mua, rồi tìm ba con số: giá, số cổ phiếu lưu hành, và lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của bốn quý gần nhất. Nhân hai số đầu để ra vốn hoá, chia giá cho số cuối để ra P/E.
Nếu bạn không tìm được lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu ở đâu cả, đó tự nó đã là câu trả lời. Còn nếu bạn muốn một cách đầu tư không cần soi từng công ty, quyển Little Book of Common Sense Investing của John Bogle giải thích rất rõ vì sao mua cả thị trường lại nhàn hơn và thường lời hơn.
📩 Nhận File Quản Lý Tài Chính Cá Nhân
Với mục tiêu giúp các bạn có kiến thức vững vàng và phát triển kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, hãy gửi thông tin cho chúng tôi. File sẽ được Admin gửi trong vòng 48 tiếng.
Nếu không thấy email, bạn nhớ check SPAM MAIL nhé!
Đây là file có phí: 25,000 VND (bạn sẽ được tặng thêm ebook 5 trang về Quản lý tài chính cá nhân, bớt lo về tiền).
Thông tin chuyển khoản: VP Bank 0983407839
Phí sẽ tăng sau 7/7/2026.
👉 Đăng ký tại: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Theo dõi thêm tại:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất giáo dục và không phải là lời khuyên tài chính cá nhân. Hãy tham khảo chuyên gia tài chính trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
📲 Chia sẻ bài viết này
👉 Tham gia Lady Networking trên Facebook
Cheap stocks are not cheap and here is how to tell
First, here is a sentence I keep seeing in investing groups. “It is only 3,000 dong, so cheap, just buy it.” And on the surface that looks true. Because 60 million dong buys you 20,000 shares at that price, while the same money buys only 500 shares of a company trading at 120,000 dong.
But this is the most expensive misunderstanding a beginner can hold. In fact the price of one share tells you nothing about whether it is cheap. Instead it only tells you one thing. It says how many slices the company cut its pie into.
So this article walks through the four most common myths about cheap stocks. And for each one I give you a number you can check yourself.
Myth 1: a low price means you found cheap stocks
Reality: a share price is meaningless unless you pair it with the number of shares outstanding.
For example, take two made-up companies. Company A trades at 3,000 dong with 500 million shares outstanding, so its market cap is 1,500 billion dong. Meanwhile Company B trades at 120,000 dong with only 10 million shares, so its market cap is 1,200 billion.
In short, the “3,000 dong” company is valued higher by the market than the “120,000 dong” one. So if you buy cheap stocks because the number looks small, you are reading the wrong number. Instead read market cap, which is price times shares outstanding.
Myth 2: cheap stocks double more easily
Reality: in fact going from 3,000 to 6,000 and going from 120,000 to 240,000 are both a 100% gain. Because the company has to create that much extra value either way, there is no magic that makes small numbers multiply faster.
However, something real does create this illusion, and it is the tick size. On the HOSE exchange, shares under 10,000 dong move in steps of 10 dong. So for a 2,400 dong stock, one tick is 0.42%.
Meanwhile a 120,000 dong share moves in steps of 100 dong, which is only 0.083% per tick. As a result the price board for cheap stocks looks far more exciting. However, the underlying business has not changed at all. So if the board tends to pull you around, my piece on trying to time your entries and exits goes deeper.
Myth 3: you can see expensive or cheap from the price
Reality: instead the real measure is P/E, which is price divided by earnings per share.
So go back to those two companies. Company A trades at 3,000 dong and earns 100 dong per share each year, which gives a P/E of 30. In other words, you are paying 30 years of profit for one share.
Company B trades at 120,000 dong and earns 12,000 dong per share, so its P/E is 10. Therefore you are only paying 10 years of profit. On that measure, the 3,000 dong stock is three times more expensive than the 120,000 dong one.
Of course, to work out a P/E you have to open the financial statements and find the real profit. Because that scares people off, I wrote a separate guide on the handful of numbers that actually matter in a report, and it takes about 15 minutes to read.
Myth 4: a low price means lower risk
Reality: this is the dangerous one, because the truth runs the other way.
In fact many cheap stocks sit on the UPCoM board, where the daily price band is 15%. Meanwhile HNX allows 10% and HOSE allows 7%. So run the maths with me. A stock hitting the 15% floor seven sessions in a row keeps just 32% of its value, which is a 68% loss in about a week and a half of trading.
For example, take Loan, 44, a secondary school teacher in Can Tho. On a tip, she put 60 million dong into a 2,400 dong stock. So that bought her 25,000 shares. Four months later the price was 1,100 dong and the position was worth 27.5 million. Therefore she lost 32.5 million, or 54%. Still, the company was listed and trading normally the whole time.
And there is more. Because a stock can be placed under trading restrictions, it may then only change hands on Fridays. Meanwhile a company that loses money three years running, or whose accumulated losses exceed its charter capital, gets delisted. After that you still own the shares, but almost nobody will buy them.
Why some good companies still trade at a few thousand dong
Still, a low price does not automatically mean a weak company. Because of one very technical reason that many people miss: stock splits and bonus share issues.
For example, say you hold 1 share worth 100,000 dong. The company issues a 1:1 bonus, so now you hold 2 shares worth 50,000 dong each. In short, your wealth is unchanged at 100,000 dong. So do that a few times across a decade, and a genuinely good company can end up trading at a few thousand dong.
So do not reject a company just because the price is low. On the other hand, do not pick one just because the price is low either. After all, both are the same mistake made in opposite directions.
Three questions before you buy cheap stocks
First, what is the market cap? So multiply price by shares outstanding. Because anything under 500 billion dong is a very small company, a single piece of bad news is enough to collapse the price.
Next, did the company make a profit over the last four quarters? If it lost money, then no P/E exists and you have no way to value it. Therefore you are betting, not investing.
Finally, who told you to buy it? If the answer is a chat group, a livestream, or a friend with “inside information”, then please read my piece on the warning signs of an investment scam before you do anything else.
Start Today
So open your brokerage app and pick one ticker you hold or are considering. Then find three numbers: the price, the shares outstanding, and earnings per share over the last four quarters. Then multiply the first two for market cap, and divide price by the last one for P/E.
If you cannot find earnings per share anywhere, that is your answer already. However, you may prefer to invest without examining companies one by one. In that case John Bogle’s Little Book of Common Sense Investing explains why buying the whole market is both easier and usually more profitable.
📩 Get the Personal Finance Management Template
Our mission is to equip you with robust knowledge and enhance your personal financial management skills. Please provide your information, and the file will be delivered by our Admin within 48 hours.
In case you do not receive the email, please check your SPAM mail!
This file is available for 25,000 VND (and you will receive a bonus 5-page e-book on Personal Finance Management).
Bank Transfer Details: VP Bank 0983407839
Note: The price will increase after July 7, 2026.
👉 Sign up here: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Follow us for more:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Note: This article is for educational purposes only and is not personal financial advice. Please consult a qualified financial professional before making any investment decision.
📲 Share this article
