BHXH tự nguyện cho người làm tự do và cách tính lương hưu của bạn
Tuần trước có một bạn nhắn vào nhóm: “Mình bán hàng ở chợ 15 năm rồi, không có hợp đồng lao động, không có công ty đóng bảo hiểm. Vậy về già mình có lương hưu không, hay coi như trắng tay?”
Câu hỏi đó không hề nhỏ. Ở Việt Nam có rất nhiều phụ nữ làm tự do: bán hàng ở chợ, làm tóc, may đo tại nhà, chạy hàng online, phụ quán ăn. Không ai đóng bảo hiểm giúp họ cả. Và BHXH tự nguyện chính là cánh cửa được mở ra đúng cho nhóm này.
Hôm nay mình trả lời bảy câu hỏi hay gặp nhất, kèm số thật để bạn tự tính được cho mình.
BHXH tự nguyện là gì, và ai tham gia được?
Đây là hình thức bảo hiểm xã hội mà bạn tự đóng cho chính mình, không cần qua công ty. Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, đều tham gia được.
Nghĩa là chị bán rau, bạn làm tóc tại nhà, người nhận may gia công, người bán hàng online, tất cả đều đóng được. Bạn đăng ký ở cơ quan BHXH quận huyện hoặc qua đại lý thu ở phường xã.
Theo Luật BHXH 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, BHXH tự nguyện gồm ba chế độ: trợ cấp thai sản, hưu trí và tử tuất. Trước đây chỉ có hưu trí và tử tuất, nên khoản thai sản là điểm mới.
Đóng BHXH tự nguyện ít nhất bao nhiêu một tháng?
Mức đóng bằng 22% mức thu nhập bạn tự chọn. Mức thấp nhất được chọn là chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, năm 2026 vẫn giữ ở 1.500.000 đồng một tháng.
Vậy mức đóng thấp nhất là 22% × 1.500.000 = 330.000 đồng một tháng. Bạn được chọn cao hơn nếu muốn lương hưu cao hơn sau này.
Bạn cũng không phải đóng đều từng tháng. Có thể đóng ba tháng, sáu tháng, mười hai tháng một lần, tuỳ dòng tiền của bạn. Với người buôn bán theo mùa thì cách đóng gộp này dễ thở hơn nhiều.
Nhà nước hỗ trợ bao nhiêu khi bạn đóng BHXH tự nguyện?
Đây là phần nhiều người không biết nên bỏ lỡ. Nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng: 50% với hộ nghèo, 40% với hộ cận nghèo, 30% với người dân tộc thiểu số, và 20% với tất cả những người còn lại.
Nhưng có một chi tiết quan trọng. Phần hỗ trợ được tính trên mức chuẩn hộ nghèo nông thôn, chứ không tính trên mức thu nhập bạn chọn. Nên dù bạn chọn đóng ở mức 5 triệu, phần hỗ trợ vẫn tính trên 330.000 đồng.
Cụ thể với người bình thường: 20% × 330.000 = 66.000 đồng. Bạn thực trả 264.000 đồng một tháng, tức khoảng 3,17 triệu một năm. Bằng đúng một bữa ăn ngoài mỗi tháng.
Phải đóng bao nhiêu năm mới được lương hưu?
Trước đây là 20 năm, và con số đó khiến rất nhiều phụ nữ ngoài 40 bỏ cuộc ngay từ đầu. Luật BHXH 2024 đã hạ xuống còn 15 năm, áp dụng từ 1/7/2025.
Bạn cần đủ hai điều kiện: đóng đủ 15 năm trở lên, và đủ tuổi nghỉ hưu. Năm 2026, tuổi nghỉ hưu của lao động nữ là 57 tuổi, tăng bốn tháng so với năm 2025 theo lộ trình.
Thay đổi này rất có lợi cho phụ nữ bắt đầu muộn. Nếu bạn 40 tuổi và bắt đầu đóng BHXH tự nguyện hôm nay, tới 57 tuổi bạn có 17 năm, tức là dư điều kiện.
Lương hưu tính thế nào? Một ví dụ bằng số cụ thể
Công thức cho lao động nữ: đóng đủ 15 năm được 45% mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng. Mỗi năm đóng thêm cộng 2%. Tối đa là 75%, tương ứng 30 năm đóng.
Lấy chị Thoa, 38 tuổi, bán rau ở chợ Nam Định. Chị đóng mức thấp nhất, 264.000 đồng một tháng sau hỗ trợ, từ nay tới 57 tuổi là 19 năm. Tỷ lệ hưởng của chị: 45% cho 15 năm đầu, cộng 4 năm × 2% = 53%. Lương hưu khoảng 53% × 1,5 triệu, tức gần 795.000 đồng một tháng, trả suốt đời.
Tổng chị bỏ ra: 264.000 × 12 × 19 = khoảng 60,2 triệu đồng. Với 795.000 đồng một tháng, chị lấy lại đủ số đó sau khoảng 76 tháng, tức hơn 6 năm. Từ đó trở đi là phần dương, cộng thêm thẻ bảo hiểm y tế miễn phí suốt thời gian hưởng lương hưu.
Còn Quyên, 33 tuổi, làm tóc tự do ở TP.HCM, chọn mức thu nhập 5 triệu. Chị đóng 22% × 5 triệu = 1,1 triệu, trừ hỗ trợ 66.000 còn 1,034 triệu một tháng. Tới 57 tuổi là 24 năm, tỷ lệ 45% + 9 × 2% = 63%, lương hưu khoảng 3,15 triệu một tháng. Cùng một chính sách, nhưng chọn mức đóng cao hơn thì kết quả khác hẳn.
Lưu ý thật lòng: mức bình quân thu nhập đóng sẽ được điều chỉnh theo chỉ số giá qua từng năm, nên con số thực tế lúc bạn nghỉ hưu sẽ nhỉnh hơn ví dụ trên. Mình để nguyên số gốc cho bạn dễ hình dung tỷ lệ.
Ngoài lương hưu, BHXH tự nguyện còn cho gì nữa?
Từ 1/7/2025 có thêm trợ cấp thai sản: 2.000.000 đồng cho mỗi con sinh ra. Điều kiện là đóng đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh. Lao động nam có vợ sinh con cũng được hưởng.
Còn chế độ tử tuất thì người thân được nhận trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất khi bạn qua đời. Đây là phần ít ai nghĩ tới lúc còn khoẻ, nhưng nó là lưới an toàn cho gia đình.
Điều cần nói thẳng: BHXH tự nguyện không có chế độ ốm đau và tai nạn lao động như BHXH bắt buộc. Nên nó không thay được khoản tiền để dành cho những tháng bất ngờ, mà đi song song với khoản đó.
BHXH tự nguyện có thay được đầu tư không?
Không, và bạn đừng bắt nó làm việc đó. Hai thứ này giải quyết hai bài toán khác nhau.
BHXH tự nguyện cho bạn một dòng tiền trả suốt đời, không phụ thuộc thị trường, không sợ bạn sống thọ hơn dự tính. Đó là thứ mà một danh mục đầu tư khó bảo đảm. Đổi lại, mức lương hưu tối thiểu khá khiêm tốn, chỉ đủ tiền chợ.
Nên cách dùng đúng là xem nó là tầng nền, rồi xây khoản tích luỹ dài hạn cho tuổi già chồng lên trên. Nguyên tắc trả cho mình trước trong Người Giàu Có Nhất Thành Babylon áp dụng ở đây rất hợp: một phần nhỏ, đều đặn, không đụng tới. Và nếu bạn đang xây thêm nguồn thu nhập thứ hai, hãy trích ngay từ đó để đóng, thay vì chờ dư.
Bắt Đầu Từ Hôm Nay
Ba việc, làm được trong tuần này:
Một, gọi cho cơ quan BHXH quận huyện hoặc ghé đại lý thu ở phường xã, hỏi thủ tục đăng ký BHXH tự nguyện. Chỉ cần căn cước công dân.
Hai, lấy giấy tính thử: bạn còn bao nhiêu năm tới tuổi 57, nhân với 2% rồi cộng 45%, đó là tỷ lệ hưởng của bạn nếu đóng liên tục từ giờ.
Ba, chọn mức đóng bạn chắc chắn duy trì được, kể cả tháng ế hàng. Đóng thấp mà bền hơn hẳn đóng cao rồi đứt gánh giữa chừng.
📩 Nhận File Quản Lý Tài Chính Cá Nhân
Với mục tiêu giúp các bạn có kiến thức vững vàng và phát triển kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, hãy gửi thông tin cho chúng tôi. File sẽ được Admin gửi trong vòng 48 tiếng.
Nếu không thấy email, bạn nhớ check SPAM MAIL nhé!
Đây là file có phí: 25,000 VND (bạn sẽ được tặng thêm ebook 5 trang về Quản lý tài chính cá nhân, bớt lo về tiền).
Thông tin chuyển khoản: VP Bank 0983407839
Phí sẽ tăng sau 7/7/2026.
👉 Đăng ký tại: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Theo dõi thêm tại:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất giáo dục và không phải là lời khuyên tài chính cá nhân. Hãy tham khảo chuyên gia tài chính trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
📲 Chia sẻ bài viết này
👉 Tham gia Lady Networking trên Facebook
Voluntary social insurance for self-employed women and how your pension is calculated
Last week someone wrote into the group: “I have sold vegetables at the market for 15 years. But I have no labour contract and no company paying insurance for me. So will I have a pension when I am old, or nothing at all?”
That question is not a small one. In fact, a huge number of Vietnamese women work without a contract: market sellers, hairdressers, home tailors, online shop owners, and kitchen helpers. Because nobody pays insurance on their behalf, voluntary social insurance exists precisely for them.
So today I am answering the seven questions I get most often, with real numbers you can run for yourself.
What is voluntary social insurance, and who can join?
Basically, it is social insurance you pay for yourself, without going through an employer. In fact, any Vietnamese citizen aged 15 or over can join, as long as compulsory insurance does not already cover them.
So the vegetable seller, the home hairdresser, the garment subcontractor and the online shop owner all qualify. Then you register at your district social insurance office, or through a collection agent at the ward level.
Under the 2024 Social Insurance Law, effective 1 July 2025, voluntary social insurance now covers three things. Specifically, those are a maternity allowance, a pension, and survivor benefits. Previously it covered only the last two, so the maternity piece is genuinely new.
What is the minimum monthly contribution?
First, your contribution is 22% of an income level you choose yourself. However, the lowest level you may pick is the rural poverty line. In 2026 that stays at 1,500,000 VND a month.
So the minimum contribution is 22% × 1,500,000, or 330,000 VND a month. Of course you can choose a higher level if you want a bigger pension later.
Meanwhile, you do not have to pay every single month. Instead, you can pay in three, six or twelve month blocks, depending on your cash flow. For anyone trading seasonally, that flexibility matters a lot.
How much does the state subsidise?
This is the part most people miss, and it is free money. The state covers part of your contribution: 50% for poor households, 40% for near-poor households, 30% for ethnic minority participants, and 20% for everyone else.
But there is one important catch. The subsidy is calculated on the rural poverty line, not on the income level you picked. So choosing a 5 million level does not raise your subsidy at all.
For a typical person, therefore, the maths is: 20% × 330,000 = 66,000 VND. So you actually pay 264,000 VND a month, or roughly 3.17 million a year. In short, about the price of one meal out per month.
How many years before you qualify for a pension?
It used to be 20 years, and frankly that number made many women over 40 give up before starting. However, the 2024 law cut it to 15 years, effective 1 July 2025.
So you need two things: at least 15 years of contributions, and the statutory retirement age. In 2026 the retirement age for women is 57, which is four months higher than in 2025 under the phased roadmap.
As a result, this change helps late starters enormously. For example, if you are 40 and start today, you will have 17 years by the time you turn 57, which clears the bar comfortably.
How is the pension calculated? A worked example
So for women the formula runs like this. First, 15 years of contributions earns 45% of your average contribution income. Then every additional year adds 2%, up to a maximum of 75% at 30 years.
For example, take Thoa, 38, who sells vegetables at a market in Nam Dinh. Because she pays the minimum, her cost is 264,000 VND a month after the subsidy. Meanwhile, she has 19 years until she turns 57. So her rate is 45% for the first 15 years plus 4 years × 2%, which is 53%. That gives her roughly 795,000 VND a month, paid for life.
Meanwhile, here is what she puts in: 264,000 × 12 × 19, or about 60.2 million VND. At 795,000 a month, therefore, she recovers that in around 76 months, which is just over 6 years. After that it is all upside, plus free health insurance for as long as she draws the pension.
Now compare Quyen, 33, a freelance hairdresser in Ho Chi Minh City who picks the 5 million level. She pays 22% × 5 million = 1.1 million, less the 66,000 subsidy, so 1.034 million a month. By 57 she has 24 years, giving 45% + 9 × 2% = 63%, or about 3.15 million a month. Same policy, but a higher chosen level changes the outcome completely.
One honest caveat: the average contribution income is indexed to price movements over the years, so your real figure at retirement will be somewhat higher than these examples. I kept the raw numbers so the percentages stay easy to follow.
What else do you get besides the pension?
Since 1 July 2025 there is also a maternity allowance of 2,000,000 VND per child born. To qualify, you must have contributed for at least 6 months within the 12 months before the birth. And fathers whose wives give birth can claim it too.
Then there are survivor benefits, which pay a funeral allowance and a survivor allowance to your family when you die. Of course nobody wants to think about that while healthy, but it is a real safety net.
Still, one thing must be said plainly. Voluntary social insurance does not include sickness or work-accident cover the way compulsory insurance does. So it cannot replace the money you set aside for unexpected months; instead, the two run side by side.
Can it replace investing?
No, and you should not ask it to. Because the two solve different problems, they belong in different places.
Voluntary social insurance gives you an income stream for life, independent of the market, and it does not run out if you live longer than expected. In fact, that is exactly what an investment portfolio struggles to guarantee. In exchange, though, the minimum pension is modest and covers little more than groceries.
So use it as the floor, then build your long-term savings for old age on top of it. The pay-yourself-first principle from The Richest Man in Babylon fits perfectly here: a small slice, paid consistently, never touched. And if you are building a second income stream, take the contribution straight out of that rather than waiting for spare cash.
Start Today
Three things you can do this week:
First, call your district social insurance office or visit a ward collection agent and ask about registering. All you need is your citizen ID card.
Second, do the quick sum on paper. Count the years between now and 57, multiply by 2%, then add 45%. That is your rate if you contribute continuously from here.
Finally, pick a level you can genuinely sustain, including in a slow month. Because a small contribution you keep up beats a large one you abandon halfway.
📩 Get the Personal Finance Management Template
Our mission is to equip you with robust knowledge and enhance your personal financial management skills. Please provide your information, and the file will be delivered by our Admin within 48 hours.
In case you do not receive the email, please check your SPAM mail!
This file is available for 25,000 VND (and you will receive a bonus 5-page e-book on Personal Finance Management).
Bank Transfer Details: VP Bank 0983407839
Note: The price will increase after July 7, 2026.
👉 Sign up here: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Follow us for more:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Note: This article is for educational purposes only and is not personal financial advice. Please consult a qualified financial professional before making any investment decision.
📲 Share this article
