Lợi nhuận thật của bạn sau lạm phát, phí và thuế
1,93%. Đó là lợi nhuận thật của một sổ tiết kiệm 5,5% một năm, nếu lạm phát chạy ở 3,5%. Không phải 5,5%, cũng không phải 2%, mà 1,93%.
Con số đó nhỏ tới mức gần như ai nghe cũng tưởng mình tính sai. Nhưng nó là phép tính rất đơn giản, và nó là cách duy nhất để biết tiền của bạn có thật sự lớn lên hay chỉ đang chạy theo giá cả.
Hôm nay mình lấy một trường hợp cụ thể, 500 triệu cho 10 năm, đặt thử vào ba nơi khác nhau, rồi so sánh bằng lợi nhuận thật chứ không bằng con số trên tờ quảng cáo.
Trường hợp của cô Hạnh: 500 triệu cho 10 năm
Cô Hạnh 44 tuổi, giáo viên cấp hai ở Cần Thơ. Số tiền cô dành được là 500 triệu. Mục tiêu thì rất rõ: con gái vào đại học sau 10 năm nữa, và khoản đó phải lo được học phí cùng tiền trọ ở Sài Gòn.
Cô đang để toàn bộ ở sổ tiết kiệm 12 tháng, lãi 5,5% một năm. Nhân viên ngân hàng nói sau 10 năm cô có 854 triệu, và điều đó đúng. Nhưng đó là con số danh nghĩa, không phải lợi nhuận thật.
Vì học phí năm 2036 không đứng yên ở giá 2026. Nếu giá cả tăng 3,5% một năm, mọi thứ cô cần mua sẽ đắt hơn 1,41 lần. Đó là chỗ phép tính bắt đầu đổi.
Cách tính lợi nhuận thật trong một phép chia
Công thức gọn: lấy số tiền tương lai chia cho hệ số lạm phát của đúng số năm đó. Hệ số lạm phát 10 năm ở mức 3,5% là 1,035 lũy thừa 10, bằng 1,4106.
854 triệu chia 1,4106 bằng 605 triệu. Nói cách khác, 854 triệu của năm 2036 mua được đúng bằng 605 triệu của hôm nay. Cô Hạnh bỏ vào 500 triệu, nên lợi nhuận thật của cô sau 10 năm là 105 triệu, không phải 354 triệu.
Kiểm chứng lại bằng đường khác cũng ra y vậy: 500 triệu tăng 1,93% mỗi năm trong 10 năm ra 605 triệu. Hai cách tính gặp nhau, nên bạn có thể tin con số này.
Ba nơi để tiền, so sánh bằng lợi nhuận thật
Giờ đặt cùng 500 triệu vào ba chỗ, cùng 10 năm, cùng lạm phát 3,5%. Các mức sinh lời dưới đây là giả định để so sánh, không phải cam kết của bất kỳ ai.
Sổ tiết kiệm 5,5%: ra 854 triệu, lợi nhuận thật 605 triệu. Quỹ trái phiếu giả định 6,5% sau phí: ra 939 triệu, còn 665 triệu sau lạm phát. Quỹ chỉ số giả định 9,5% sau phí: ra 1.239 triệu, còn 878 triệu.
Khoảng cách giữa sổ tiết kiệm và quỹ chỉ số là 273 triệu tính theo sức mua hôm nay. Trên tờ quảng cáo thì khoảng cách là 385 triệu, nhưng lạm phát đã ăn mất một phần của cả hai. Đây đúng là câu hỏi cũ mà bài nên gửi hay nên đầu tư đã mở ra, chỉ khác là lần này mình tính tới cùng.
Phí mới là thứ cắn vào lợi nhuận thật, không phải thuế
Chỗ này làm mình bất ngờ nhất khi tự tính lần đầu. Một quỹ sinh lời 10% trước phí, thu phí 1,5% một năm, thì sau 10 năm cho ra 1.130 triệu. Cùng quỹ đó mà phí chỉ 0,5% thì cho ra 1.239 triệu.
Chênh lệch là 109 triệu, chỉ vì một con số 1% nghe như không đáng kể. Bài phí quản lý quỹ ăn mòn ra sao nói kỹ phần này, và con số trên là lý do nó đáng đọc.
Còn thuế thì sao? Khi bán chứng khoán niêm yết, thuế thu nhập cá nhân là 0,1% trên giá trị bán của từng lần giao dịch. Trên 1.239 triệu, đó là 1,24 triệu. Cổ tức tiền mặt chịu 5%, còn cổ tức trả bằng cổ phiếu thì chưa chịu thuế lúc nhận. Nói thật, thuế ở đây nhỏ hơn phí tới gần trăm lần. Nếu phải chọn một thứ để quan tâm, hãy chọn phí.
Khi nào sổ tiết kiệm vẫn là lựa chọn đúng
Mình không viết bài này để nói sổ tiết kiệm là sai. Lợi nhuận thật thấp nhưng chắc chắn vẫn tốt hơn lợi nhuận thật cao mà bạn phải rút giữa lúc thị trường giảm.
Quỹ khẩn cấp của cô Hạnh, sáu tháng chi tiêu, phải nằm ở sổ tiết kiệm hoặc tài khoản thanh toán. Tiền cô cần trong vòng ba năm cũng vậy. Chỉ có phần tiền chắc chắn không chạm tới trong 10 năm mới nên đi đường dài.
Mà 10 năm cũng là mốc có lý do: nó cho thị trường đủ thời gian hồi lại sau một đợt giảm. Nếu con bạn vào đại học sau hai năm, bài toán này không áp dụng, và câu trả lời là sổ tiết kiệm.
Ba con số bạn nên biết về chính mình
Nếu bạn chỉ lấy một thứ từ bài này, hãy lấy ba con số sau cho từng khoản bạn đang có.
Một, lãi suất danh nghĩa bạn đang nhận. Hai, tổng phí bạn đang trả mỗi năm, tính cả phí quản lý, phí mua và phí bán. Ba, lợi nhuận thật bằng lãi suất chia hệ số lạm phát. Có ba con số đó, bạn so sánh được mọi sản phẩm mà không cần nghe ai thuyết phục.
Cách nghĩ này cũng là tinh thần của quyển sách của John Bogle về đầu tư chỉ số: thứ bạn kiểm soát được là phí, còn lợi nhuận thì không.
Bắt Đầu Từ Hôm Nay
Mở một khoản bạn đang có, lấy lãi suất của nó chia cho 1,035, rồi trừ 1. Đó là lợi nhuận thật mỗi năm của khoản đó. Nếu con số ra âm, tiền của bạn đang nhỏ lại dù số dư vẫn tăng. Đó là thông tin bạn cần biết hôm nay, không phải sau 10 năm. Nếu bạn đang tính cho tuổi nghỉ hưu, bài con số nghỉ hưu của bạn làm tiếp phép tính này ở quy mô cả đời.
📩 Nhận File Quản Lý Tài Chính Cá Nhân
Với mục tiêu giúp các bạn có kiến thức vững vàng và phát triển kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, hãy gửi thông tin cho chúng tôi. File sẽ được Admin gửi trong vòng 48 tiếng.
Nếu không thấy email, bạn nhớ check SPAM MAIL nhé!
Đây là file có phí: 25,000 VND (bạn sẽ được tặng thêm ebook 5 trang về Quản lý tài chính cá nhân, bớt lo về tiền).
Thông tin chuyển khoản: VP Bank 0983407839
Phí sẽ tăng sau 7/7/2026.
👉 Đăng ký tại: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Theo dõi thêm tại:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất giáo dục và không phải là lời khuyên tài chính cá nhân. Hãy tham khảo chuyên gia tài chính trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
👉 Tham gia Lady Networking trên Facebook
Your real return after inflation, fees and tax
1.93 percent. So that is the real return on a savings account paying 5.5 percent a year, once inflation runs at 3.5 percent. Not 5.5, and not 2, but 1.93.
Of course the number looks so small that most people assume the arithmetic is wrong. However, it is a very simple calculation, and it is the only way to know whether your money is actually growing or merely keeping up with prices.
So today I will take one concrete case: 500 million dong over ten years, placed in three different places. Then I will compare them on real return instead of the figure on the brochure.
Mrs Hanh, 500 million dong and ten years
Mrs Hanh is 44, a secondary school teacher in Can Tho. Because she has saved 500 million dong, her goal is specific. Her daughter starts university in ten years, and the money has to cover tuition plus rent in Saigon.
For now it all sits in a twelve-month deposit paying 5.5 percent a year. The bank officer told her she would have 854 million after ten years, and that is correct. But that is the nominal figure, not her real return.
Because tuition in 2036 will not sit still at 2026 prices. If prices rise 3.5 percent a year, everything she needs to buy will cost 1.41 times more. So this is where the arithmetic changes.
Calculating a real return takes one division
The formula is short. First, take the future amount, then divide it by the inflation factor for the same number of years. For ten years at 3.5 percent, that factor is 1.035 to the power of ten, which equals 1.4106.
So 854 million divided by 1.4106 is 605 million. In other words, 854 million in 2036 buys exactly what 605 million buys today. Because she put in 500 million, her real return over the decade is 105 million, not 354 million.
Check it a second way and you land in the same place: 500 million growing at 1.93 percent a year for ten years gives 605 million. Therefore the two methods agree, and you can trust the figure.
Three places for the money, compared on real return
Next, put the same 500 million in three places, over the same ten years, with the same 3.5 percent inflation. However, treat every rate below as an assumption for comparison, never as anybody’s promise.
A savings deposit at 5.5 percent gives 854 million, worth 605 million in today’s money. Meanwhile a bond fund assumed at 6.5 percent after fees gives 939 million, worth 665 million. Finally an index fund assumed at 9.5 percent after fees gives 1,239 million, worth 878 million.
So the gap between the deposit and the index fund is 273 million in today’s purchasing power. On the brochure it reads as 385 million. But inflation has quietly eaten part of both. In fact this is the same old question that whether to save or to invest opened up, except that this time we take the sums all the way.
Fees bite into your real return far harder than tax
Here is the part that surprised me most when I first ran it. A fund earning 10 percent before costs and charging 1.5 percent a year delivers 1,130 million after ten years. But the same fund charging only 0.5 percent delivers 1,239 million.
So the difference is 109 million, created entirely by one percentage point that sounds like nothing. Therefore the piece on how management fees eat your returns is worth your time, and this number is why.
But what about tax? When you sell listed securities, personal income tax is 0.1 percent of the sale value of each transaction. For example, on 1,239 million that is 1.24 million. Meanwhile cash dividends are taxed at 5 percent, while dividends paid in shares are not taxed when you receive them. In short, tax here is almost a hundred times smaller than fees, so if you only have attention for one of them, watch the fees.
When a savings deposit is still the right answer
Of course I am not writing this to say deposits are wrong. Because a low but certain real return beats a high one that you are forced to cash out during a market fall.
So Mrs Hanh’s emergency fund, six months of spending, belongs in a deposit or a current account. The same goes for any money she needs within three years. Only money she is genuinely certain she will not touch for ten years should take the long road.
Ten years is also a deliberate marker, because it gives a market time to recover from a bad stretch. However, if your child starts university in two years, none of this applies, and the answer is simply the deposit.
Three numbers you should know about yourself
If you take only one thing from this article, take these three numbers for every account you hold.
First, the nominal rate you are being paid. Second, the total fees you pay each year, including management, entry and exit charges. Third, your real return, which is that rate divided by the inflation factor. So with those three figures you can compare any product without needing anyone to persuade you.
This way of thinking is also the spirit of John Bogle’s book on index investing, because the thing you control is cost, while returns are never yours to control.
Start Today
Open one account you already hold, divide its rate by 1.035, then subtract one. So that is its real return per year. If the answer comes out negative, your money is shrinking even while the balance grows. Of course you want to know that today rather than in ten years. Meanwhile, if you are running these sums for retirement, your retirement number carries the same calculation across a whole lifetime.
📩 Get the Personal Finance Management Template
Our mission is to equip you with robust knowledge and enhance your personal financial management skills. Please provide your information, and the file will be delivered by our Admin within 48 hours.
In case you do not receive the email, please check your SPAM mail!
This file is available for 25,000 VND (and you will receive a bonus 5-page e-book on Personal Finance Management).
Bank Transfer Details: VP Bank 0983407839
Note: The price will increase after July 7, 2026.
👉 Sign up here: https://forms.gle/koDSeDWqztjw7Bc59
Follow us for more:
Page: facebook.com/ladyfinancevn
Group: facebook.com/groups/womeninvestsmarthub
⚠️ Note: This article is for educational purposes only and is not personal financial advice. Please consult a financial professional before making any investment decision.
